Με τη μεταβατική διάταξη του άρθρου 126 παρ.1 του ν. 5221/2025, που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης από 01.11.2025, άλλαξε η διαδικασία δημοσίευσης και κήρυξης κυρίας ιδιόγραφης διαθήκης για θανάτους μετά την 1.11.2025. Ειδικότερα, η δημοσίευσή της και η κήρυξη της ως κυρίας πραγματοποιείται πλέον από τον συμβολαιογράφο που είτε τη συνέταξε αυτός, είτε σε αυτόν κατατέθηκε ή προσκομίσθηκε.
Με τις νέες διατάξεις είναι απαραίτητη η προσκόμιση από τον αιτούντα γραφολογικής πραγματογνωμοσύνης, για την απόδειξη της γνησιότητας της γραφής και υπογραφής του διαθέτη-κληρονομούμενου, όταν στην ιδιόγραφη διαθήκη ορίζεται αποκλειστικός κληρονόμος πρόσωπο, που δεν είναι σύζυγος του διαθέτη ή πρόσωπο, με το οποίο έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης είτε πρόσωπο το οποίο δεν έχει με τον διαθέτη σχέση τουλάχιστον τετάρτου βαθμού. Στην περίπτωση αυτή το πρακτικό δημοσίευσης κοινοποιείται από τον συμβολαιογράφο, που προέβη στην κήρυξη της διαθήκης ως κύριας στο ελληνικό Δημόσιο το αργότερο δέκα ημέρες από την επομένη της κήρυξης της διαθήκης ως κύριας, χωρίς να προβλέπεται πλέον προηγούμενη κλήτευση του ελληνικού Δημοσίου για παράσταση στη διαδικασία.
Οι διαθήκες που θα δημοσιεύονται με τη νέα διαδικασία, θα καταχωρούνται σε πρακτικό, που θα συντάσσει και υπογράφει ο συμβολαιογράφος, βεβαιώνοντας κάθε εξωτερικό ελάττωμά τους, ενώ στη συνέχεια θα καταχωρούνται στο νεοσύστατο Μητρώο Διαθηκών, ενώ τα πρωτότυπα των διαθηκών θα παραμένουν στο αρχείο του συμβολαιογράφου.
Το Μητρώο Διαθηκών αντικαθιστά πλέον το μέχρι σήμερα βιβλίο διαθηκών και σε αυτό θα καταχωρίζονται πλέον όλα τα πρακτικά δημοσίευσης διαθηκών, το οποίο θα διαχειρίζονται οι οικείοι Συμβολαιογραφικοί Σύλλογοι, ενώ από τη λειτουργία του Μητρώου Διαθηκών, θα είναι δυνατή η κατάθεση σε αυτό από τον διαθέτη της τελευταίας του βούλησης.
Ως προερρέθη, οι νέες τροποποιήσεις αφορούν δημοσίευση διαθηκών για θανάτους μετά την 01-11-2025, ενώ για προγενέστερους θανάτους θα εξακολουθήσει να υφίσταται η αρμοδιότητα των Πρωτοδικείων για τη δημοσίευση και την έκδοση πιστοποιητικών διαθηκών.
Όταν η δημοσίευση διαθήκης γίνεται από προξενική αρχή, τη δημοσιεύει ο πρόξενος ο οποίος συντάσσει πρακτικό που υπογράφεται από αυτόν και αν πρόκειται για ιδιόγραφη διαθήκη, και από εκείνον που την παρέδωσε και αντίγραφο του πρακτικού δημοσίευσης αυτής καταχωρίζεται στην ανωτέρω πλατφόρμα. Ακόμη προβλέπεται ότι τα πρωτότυπα των διαθηκών που δημοσιεύονται, με τα περικαλύμματά τους, χρονολογούνται και υπογράφονται από τον συμβολαιογράφο ή τον πρόξενο και φυλάσσονται στο αρχείο τους.
Οποιοσδήποτε έχει έννομο συμφέρον, έχει το δικαίωμα να προσβάλλει το κύρος των από 01-11-2025 δημοσιευμένων διαθηκών δικαστικά με ανακοπή στο Δικαστήριο της κληρονομιάς.
Σε ότι αφορά την κληρονομική σύμβαση, αυτή θα είναι δεσμευτική για όλα τα μέρη, χωρίς δυνατότητα μονομερούς ανάκλησης, εκτός αν κάποιος κληρονόμος υποπέσει σε σοβαρό παράπτωμα, ενώ θα δίνεται και η δυνατότητα ανάκλησής της για λόγους πλάνης, απάτης και απειλής.
Photo by Aaron Burden on Unsplash
